Stanford Üniversitesi’nden araştırmacılar, yapay zekayla bakteriyofaj virüs genomları tasarlayarak antibiyotik direncine karşı yeni bir tedavi yolu açtı. Gelişme güvenlik endişelerini de beraberinde getirdi.
Stanford Üniversitesi’nden bilim insanları, yapay zekayı kullanarak ilk kez bakteriyofaj virüs genomları tasarladı. Bu teknoloji, antibiyotiklere direnç kazanan bakterilere karşı faj tedavisinde çığır açma potansiyeli taşıyor.
Dr. Brian Hie ve ekibi, büyük dil modellerini temel alan yapay zeka sistemlerini kullanarak, bakterileri hedef alan virüslerin genetik yapısını tasarladı. Evo1 ve Evo2 olarak adlandırılan bu sistemlerle üretilen virüsler, laboratuvar ortamında test edildi.
Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, yapay zeka sayesinde virüs genomları hızla tasarlanıp belirli bakterilere göre özelleştirilebiliyor. Bu durum, artan antibiyotik direncine karşı faj tedavisinin geleceğini şekillendirebilir.
Yapay zeka tarafından tasarlanan bakteriyofaj kokteylinin, doğal fajlara direnç geliştiren E. coli bakterilerini etkili bir şekilde yok ettiği laboratuvar testlerinde gözlemlendi. Çalışmada kullanılan virüsler, yalnızca bakterileri enfekte eden özel bakteriyofajlardan oluşuyor.
Ancak bu gelişme, biyogüvenlik ve biyolojik emniyet konularında yeni soruları da beraberinde getiriyor. Yapay zeka ile tüm genomların tasarlanabilmesi, potansiyel riskleri gündeme taşıyor.
Johns Hopkins Üniversitesi’nden Prof. Tom Inglesby ve Dr. Moritz Hanke, yapay zeka ile viral genom üretme kapasitesinin gerçek olduğunu ancak teknolojiyi denetleyecek kapsamlı bir yönetim mekanizmasının henüz bulunmadığını belirtti. Uzmanlar, biyoteknolojideki ilerlemelerin güvenlik politikalarıyla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Araştırma kapsamında yapay zeka binlerce potansiyel viral genom oluşturdu. Bunlardan yaklaşık 300’ü laboratuvarda üretilmek üzere seçildi, ancak sadece 16 bakteriyofaj yaşayabilir durumda tespit edildi. Başarılı olan bu örneklerin karışımı, iki farklı E. coli türündeki direnci kısa sürede aşarak teknolojinin potansiyelini gösterdi.
