Türk araştırmacı Prof. Dr. Bünyamin Şahin’in ABD’de katıldığı çalışmayla ter ve nemden enerji üreten, doğada çözünebilen esnek batarya geliştirildi. Giyilebilir sağlık cihazlarında devrim yaratması beklenen teknoloji Science Advances’ta yayımlandı.
TÜBİTAK destekli projede yer alan Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bünyamin Şahin’in ABD’deki North Carolina State University’de sürdürdüğü çalışmalar kapsamında, ter ve nemden enerji üretebilen bir batarya teknolojisi geliştirildi. Bu yeni batarya, insan teri veya ortamdaki nemi kullanarak enerji üretebiliyor ve esnek yapısıyla giyilebilir sağlık cihazlarında kullanılabilecek.
Prof. Dr. Şahin, 12 aylık araştırma programı çerçevesinde ABD’de çalışırken, başlangıçta tek bir projede yer almasına rağmen gösterdiği performansla iki uluslararası projeye daha dahil edildi. Bu projeler sonucunda North Carolina State University, University of North Carolina at Chapel Hill, Rice University ve NEÜ araştırmacılarının ortak çalışmasıyla geliştirilen batarya teknolojisi, çevre dostu malzemelerden üretildi. Araştırma ekibinin makalesi, uluslararası hakem değerlendirme sürecinin ardından ‘Science Advances’ dergisinde yayımlandı.
Geliştirilen batarya, geleneksel kimyasal pillere alternatif olarak doğada çözünebilen bir yapıya sahip. Esnek olması sayesinde vücudun farklı bölgelerine kolayca yerleştirilebilen sistem, sağlık cihazlarında kullanılmak üzere tasarlandı. Laboratuvar testlerinde, bataryanın bireyin fizyolojik verilerini algılayarak Bluetooth üzerinden merkezi sisteme kesintisiz veri aktarabildiği kanıtlandı.
Araştırmacılar, bu teknolojinin özellikle uzaktan sağlık hizmetleri (telemedicine) uygulamaları için önemli bir altyapı oluşturabileceğini belirtiyor. Prof. Dr. Şahin, giyilebilir sağlık teknolojilerinin sürekli veri üreterek hastaların sağlık durumlarının uzaktan takibini mümkün kılacağını vurguladı. Modern sağlık cihazlarının enerji ihtiyacını karşılamak için ya şarj edilmesi ya da çevreye zarar veren kimyasal pillerin kullanılması gerektiğini hatırlatan Şahin, araştırmanın temel amacının doğada kendi kendine çözünebilen, esnek bir pil geliştirmek olduğunu ifade etti.
Şahin, tasarladıkları enerji kaynağının vücudun her bölgesinde esneyebildiğini ve o bölgedeki nemle kendi kendine enerji üretebildiğini belirterek, şöyle devam etti: “Giyilebilir nitelikli esnek batarya oluşturulmaya çalışıldı. Bu batarya bulunduğu ortamdaki nemden veya biyolojik sıvı (ter) örnekleriyle aktive olmaktadır. Geleceğin sağlık teknolojisindeki uygulamalarını örneklendirebilmek adına, nabız ölçere bu bataryayı entegre ettik. Yapılan testlerin sonucunda nabız ölçerin ihtiyaç duyduğu gerekli enerjiyi sağladığını gördük. Buradan yola çıkarak yeni nesil sağlık ekipmanlarında tasarladığımız bu batarya, gerekli enerjiyi doğal yollarla üretip, kullanıcının fiziksel aktivitelerini aynı anda herhangi bir merkeze aktarabilmektedir. Vücut sıvısı, ter örneği ya da bulunduğu ortamdaki nemle cihazı besleyerek, veriyi algılayıp Bluetooth aracılığıyla bir merkeze gönderebilmesini bilimsel deneylerle ortaya koyduk.”
Bu çalışmanın teknoloji transferi açısından da önemli bir kazanım olduğunu belirten Şahin, dünyanın önde gelen araştırma gruplarıyla çalışma fırsatı bulduklarını ve Türkiye’nin araştırma potansiyelini bir araya getirdiklerini söyledi. Şahin, çalışma süresince Nobel Kimya Ödülü sahibi Prof. Dr. Aziz Sancar’ın da görev yaptığı University of North Carolina at Chapel Hill’de çeşitli akademik temaslarda bulunduğunu ve Sancar ile bir araya geldiğini ekledi.
