Dermatoloji Uzmanı Dr. Melek Kesir Koç, yaz aylarında güneşin zararlı etkilerine karşı uyarılarda bulundu. Güneş yanıklarının cilt kanseri riskini artırdığını belirten uzman, özellikle 10.00-16.00 saatleri arasında dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Dermatoloji Uzmanı Dr. Melek Kesir Koç, yaz aylarında güneş ışınlarının dik gelmesiyle ultraviyole (UV) maruziyetinin arttığını belirtti. Güneş yanıklarının basit bir kızarıklık olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Koç, bu durumun DNA hasarına yol açarak cilt yaşlanmasını hızlandırabileceğini ve cilt kanseri riskini artırabileceğini söyledi.
Uzm. Dr. Melek Kesir Koç, güneş yanığının UVA ve UVB ışınlarının ciltte oluşturduğu akut bir reaksiyon olduğunu açıkladı. Bu yanığın sadece kızarıklıkla sınırlı kalmadığını, hücresel düzeyde DNA hasarına neden olduğunu belirtti. Bu hasarın zamanla ciltte kalıcı lekelere ve cilt kanserlerine zemin hazırlayabileceğini ifade etti.
UV ışınlarının en dik açıyla geldiği 10.00 ile 16.00 saatleri arasında ultraviyole seviyesinin en yüksek düzeye ulaştığını belirten Koç, bu saatlerde korunmasız şekilde güneşte kalmanın ciddi yanıklara yol açabileceği konusunda uyardı.
Çocuklar, yaşlılar ve açık tenli bireylerin güneş yanığı açısından daha yüksek risk taşıdığını vurgulayan Koç, bebek ve çocukların cildinin daha ince olması nedeniyle UV ışınlarının daha kolay nüfuz ettiğini belirtti. Melanin pigmentinin henüz tam gelişmemesi nedeniyle doğal koruma mekanizmasının yetersiz kaldığını söyledi. 6 aydan küçük bebeklerde koruyucu kıyafet ve şapka, daha büyük çocuklarda ise mineral filtreli SPF 50+ güneş kremleri önerildi. Yaşlılarda cilt yenileme kapasitesinin azaldığını ve bazı ilaçların güneşe duyarlılığı artırabildiğini ekledi. Açık tenlilerde ise melanin miktarının düşük olması nedeniyle riskin belirgin şekilde yüksek olduğunu ifade etti.
Güneş yanığı oluştuğunda ilk müdahalenin önemine değinen Koç, bol su tüketilmesi, yanık bölgeye soğuk kompres yapılması ve alkol ile parfüm içermeyen nemlendiriciler kullanılması gerektiğini söyledi. Pamuklu ve bol kıyafetlerin tercih edilmesi gerektiğini belirtti.
Halk arasında bilinen yoğurt veya diş macunu sürme gibi uygulamaların yanlış olduğunu, bunların cildin hava almasını engelleyerek enfeksiyon riskini artırabileceğini söyledi. Su toplamış kabarcıkların patlatılmaması, soyulan derinin koparılmaması gerektiğini ekledi. Sıcak suyla banyo ve kese uygulamalarının da iyileşmeyi olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Yüksek ateş, titreme, bilinç bulanıklığı, şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, kusma, aşırı susuzluk, ağız kuruluğu ve idrar miktarında azalma gibi belirtilerde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini vurguladı.
Tekrarlayan güneş yanıklarının uzun vadeli etkilerine dikkat çeken Koç, UVB ışınlarının DNA yapısını bozduğunu, UVA ışınlarının ise erken yaşlanmaya neden olduğunu söyledi. Çocukluk döneminde ağır güneş yanığı geçirenlerde melanom riskinin yaklaşık iki kat arttığını belirtti. Güneşin zararlı etkilerinin yıllar içinde biriktiğini ifade etti.
Güneşten korunmanın sadece krem kullanmakla sınırlı olmadığını belirten Koç, en az SPF 30, tercihen SPF 50+ ve geniş spektrumlu güneş kremleri kullanılması gerektiğini söyledi. Kremin dışarı çıkmadan 15-20 dakika önce sürülmesi ve yüzme sonrası yenilenmesi gerektiğini ekledi. Geniş kenarlı şapka, UV filtreli gözlük ve koruyucu giysilerin önemini vurguladı. Özellikle 10.00-16.00 saatleri arasında doğrudan güneşten kaçınılması gerektiğini yineledi.
Şemsiye altında veya bulutlu havalarda bile tam koruma sağlanamayacağını belirten Koç, kum ve deniz yüzeyinin ışınları yansıttığını, bulutlu havalarda da UV ışınlarının yeryüzüne ulaştığını söyledi. Bu nedenle güneşten korunma önlemlerinin her koşulda sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
Tatilde cilt sağlığı için yeterli sıvı tüketiminin önemine değinen Koç, günde en az 2,5-3 litre su içilmesini, güneş sonrası duşla cildin arındırılmasını ve nemlendirici kullanılmasını önerdi. Plaja gitmeden önce parfüm veya alkollü kozmetik ürünlerin kullanılmaması gerektiğini, bu ürünlerin lekeler oluşturabileceğini belirtti.
