DSÖ’nün önerdiği günlük 25 gramlık şeker sınırının Türkiye’de 5 kat aşıldığını belirten uzmanlar, aşırı tüketimin kilo alımı, diyabet ve kalp hastalıkları riskini artırdığını vurguluyor.
Medicana Bursa Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Cemal Ergin, Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) günlük serbest şeker tüketiminin toplam enerji ihtiyacının yüzde 5’ini aşmaması yönündeki önerisine dikkat çekti. Bu sınırın yaklaşık 25 grama denk geldiğini belirten Ergin, Türkiye’de kişi başı günlük şeker tüketiminin ise 100-150 grama ulaştığını açıkladı.
Dr. Ergin, aşırı şeker tüketiminin sadece kilo artışına neden olmadığını, aynı zamanda insülin direnci ve Tip 2 diyabet gelişimine zemin hazırlayabileceğini vurguladı. Paketli ürünlerde bulunan fruktozun karaciğer yağlanmasıyla ilişkili olabileceğini belirten Ergin, yüksek şeker alımının kalp-damar hastalıkları riskini de artırdığını ifade etti. Ayrıca, kan şekeri dalgalanmalarının ve glikasyon sürecinin yaşlanma mekanizmalarıyla bağlantılı olduğunu, alzaymır hastalığıyla ilişkilendirilen insülin direnci nedeniyle beyin sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine de değindi.
Ergin, şeker tüketiminin böbrek ve beyin sağlığı üzerindeki etkilerine de değindi. Kan şekeri dalgalanmaları ve glikasyon sürecinin vücuttaki yaşlanma mekanizmalarıyla ilişkili olduğunu ifade etti. Aşırı şeker tüketiminin beyin sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ergin, alzaymır hastalığıyla ilişkilendirilen insülin direnci nedeniyle bazı çevrelerde “Tip 3 diyabet” ifadesinin kullanıldığını kaydetti.
Günlük hayatta farkında olmadan tüketilen gizli şeker kaynaklarına karşı uyarıda bulunan Dr. Ergin, gazlı içecekler, aromalı içecekler, hazır soslar ve geleneksel tatlıların şeker alımını artırabildiğini belirtti. Tüketicilerin ürün etiketlerini dikkatle incelemesi gerektiğini vurguladı.
Şeker tüketimini azaltmak için su ve sade maden suyunu tercih etme, çay ve kahvedeki şeker miktarını kademeli olarak azaltma, işlenmiş tatlılar yerine meyve gibi alternatiflere yönelme gibi önerilerde bulundu. Ergin, tatlandırıcı tercih edenlerin ise ürün seçimi konusunda bilinçli hareket etmesi gerektiğini ekledi.
Stevia ve eritritol içeren tatlandırıcıların şeker tüketimini azaltma sürecinde kullanılabileceğini belirten Ergin, bu alternatiflerin seçiminde kişisel ihtiyaçların ve tüketim miktarının göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti.
