Böbrek kanseri sinsi ilerliyor! Prof. Dr. Selçuk Şahin, sigara, obezite ve hipertansiyonun risk faktörleri olduğunu belirtirken, erken teşhisin önemini ve robotik cerrahinin böbreği koruma avantajlarını anlattı.
Böbrek kanseri, erken evrelerinde genellikle belirti vermeden ilerleyen ve rutin kontrollerle tesadüfen saptanabilen bir hastalıktır. Prof. Dr. Selçuk Şahin, sigara, obezite ve hipertansiyonun böbrek kanseri için önemli risk faktörleri olduğunu vurguladı. Erken teşhis edilen küçük tümörlerde böbreğin tamamının alınması yerine sadece tümörlü dokunun çıkarılabildiğini belirtti.
Böbrek kanseri, ‘sessiz ilerleyen’ bir hastalık olarak bilinir çünkü erken evrelerde genellikle şikayetlere yol açmaz. Prof. Dr. Selçuk Şahin, böbreklerin karın boşluğunun arka tarafında derinde yer alması nedeniyle, büyüyen tümörlerin çevre dokulara baskı yapana veya idrar yollarına ulaşana kadar fark edilmeden kalabildiğini açıkladı.
Hastalık ilerlediğinde ortaya çıkan ve ciddiye alınması gereken belirtiler arasında idrarda kan görülmesi, bel ve yan ağrısı ile karında veya yan tarafta elle hissedilebilen kitle yer alır. Prof. Dr. Şahin, erken tanının tedavi başarısını önemli ölçüde artırdığını belirterek, bu belirtilerden birkaçı fark edildiğinde vakit kaybetmeden üroloji uzmanına başvurulması gerektiğini söyledi.
Böbrek kanseri görülme sıklığı son yıllarda dünya genelinde ve Türkiye’de belirgin bir artış göstermiştir. Prof. Dr. Şahin, hastalığın eskiden daha yaşlı bireylerde görüldüğünü ancak günümüzde daha genç hastalarda da sık rastlandığını ifade etti. Bu artışın temel nedenleri arasında gelişen görüntüleme teknikleri ile küçük tümörlerin erken evrede yakalanması ve modern yaşamla değişen çevresel faktörler ile yaşam alışkanlıkları gösterildi.
Prof. Dr. Şahin, böbrek kanseri vakalarının yüzde 50’sinden sigara, obezite ve hipertansiyon üçlüsünün sorumlu olduğunu belirtti. Sigara dumanındaki kanserojen maddelerin böbrek hücrelerinde DNA hasarına yol açtığını, obezitenin insülin direnci ve hormonal dengesizlikler yoluyla kontrolsüz hücre çoğalmasını tetiklediğini ve hipertansiyonun böbreklerde kronik hasara neden olduğu düşünülmektedir. Bilimsel çalışmalar, sigara içenlerde böbrek kanseri riskinin 1.4-2 kat, obez bireylerde 2-3 kat ve hipertansiyon hastalarında 2-3 kat daha fazla olduğunu göstermiştir.
Günümüzde böbrek tümörleri çoğunlukla başka bir rahatsızlık veya check-up sırasında yapılan ultrason, tomografi veya MR gibi rutin görüntüleme işlemleri sırasında tesadüfen saptanmaktadır. Prof. Dr. Selçuk Şahin, erken tanının hayat kurtarıcı bir rol oynadığını vurguladı. Lokalize böbrek kanserlerinde 5 yıllık sağ kalım oranının yüzde 90-95 civarında olduğunu, metastaz yapmış kanserlerde ise bu oranın yüzde 12-32 arasında değiştiğini belirtti.
Erken teşhis edilen küçük tümörlerde böbreğin tamamının alınmasına gerek kalmadan, yalnızca tümörlü dokunun çıkarıldığı ve böbreğin sağlıklı kısmının korunduğu kapalı ameliyatların (laparoskopik veya robotik) uygulanabildiğini söyleyen Prof. Dr. Şahin, bunun hastanın ileride böbrek yetmezliği yaşama riskini azalttığını ekledi. Risk faktörleri olan kişilerin düzenli check-up ve ultrason takibi yaptırması önerildi.
Böbrek kanseri tedavisinde robotik cerrahinin, özellikle parsiyel nefrektomi (böbreğin sağlam dokusu korunarak sadece kanserli kitlenin çıkarılması) işlemlerinde tercih edildiği belirtildi. Prof. Dr. Şahin, robotik cerrahinin ameliyat sırasında kanamayı azalttığını, küçük kesilerle yapıldığı için ameliyat sonrası ağrıyı ve yara izini minimize ettiğini, hastaların kısa sürede taburcu olmasını sağladığını ve açık ameliyatlarda görülen fıtıklaşma riskini ortadan kaldırdığını açıkladı.
Prof. Dr. Selçuk Şahin, böbrek tümörlü bir hastada mümkün olduğunca böbreği korumaya ve yalnızca tümörlü kısmı almaya çalıştıklarını ifade etti. Parsiyel nefrektomi ameliyatında kitlenin onkolojik prensiplere uygun çıkarılması ve kalan böbrek kısmının onarılması gerektiğini belirtti. Robotik cerrahinin, yüksek çözünürlüklü 3 boyutlu görüntü ve hassas manevra kabiliyeti sayesinde cerrahlara kolaylık sağladığını, onkolojik sonuçlardaki başarısı, böbrek fonksiyonlarını koruması ve hızlı iyileşme avantajları nedeniyle tercih edilen bir yöntem olduğunu sözlerine ekledi.
